AR-GE Vergi Teşviki 169 Milyar Lirayı Aştı! 2025'te Yüzde 59,5 Arttı
AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviki, geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 59,5 artışla 169 milyar 33 milyon lira olarak gerçekleşti.
Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılına ilişkin dolaylı AR-GE teşviklerini açıkladı.
Açıklanan verilere göre Türkiye'de araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek amacıyla sağlanan vergi teşviklerinde 2025 yılında dikkat çekici bir artış yaşandı. AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviki, 2024 yılında 105 milyar 977 milyon lira seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 59,5 artarak 169 milyar 33 milyon liraya yükseldi.
Bu sonuç, işletmelerin AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi desteklerinin ekonomik büyüklüğünü ortaya koyarken, farklı sektörlerde faaliyet gösteren girişimlerin söz konusu teşviklerden yararlandığını gösterdi.
2025'te AR-GE Teşviklerinin Dağılımı
Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan girişimler, 86 milyar 105 milyon lirayla en fazla gelir vergisi stopaj desteğinden faydalandı.
Bunu 81 milyar 63 milyon lirayla kurumlar vergisi, 1 milyar 725 milyon lirayla gelir vergisi ve 141 milyon lirayla katma değer vergisi (KDV) desteği izledi.
Beyan edilen AR-GE harcamalarına göre sağlanan dolaylı teşviklerin yüzde 50,9'u gelir vergisi stopaj desteğinden, yüzde 49,1'i ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden geldi.
Dolaylı AR-GE Teşviklerinin Dağılımı
| Teşvik türü | 2025 tutarı |
|---|---|
| Gelir vergisi stopaj desteği | 86 milyar 105 milyon TL |
| Kurumlar vergisi desteği | 81 milyar 63 milyon TL |
| Gelir vergisi desteği | 1 milyar 725 milyon TL |
| KDV desteği | 141 milyon TL |
| Toplam AR-GE vergi teşviki | 169 milyar 33 milyon TL |
AR-GE Vergi Teşviklerinden 11 Bin 835 Girişim Yararlanıyor
AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviklerinden yararlanan girişim sayısı, 2025 yılında 11 bin 835 oldu.
Teşviklerden yararlanmak amacıyla beyanname veren girişimler ana faaliyet alanlarına göre incelendiğinde, ilk sırada 6 bin 98 girişimle bilgi ve iletişim sektörü yer aldı.
Bilgi ve iletişim sektörünü 2 bin 421 girişimle imalat sanayi ve 1627 girişimle mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler takip etti.
Bu dağılım, özellikle teknoloji ve bilgi yoğun sektörlerin AR-GE teşviklerinden yararlanma açısından öne çıktığını ortaya koydu.
Teknoloji Geliştirme Bölgelerine 43,2 Milyar Liralık AR-GE Teşviki
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon lira olarak gerçekleşti.
Söz konusu teşvik tutarının yüzde 71,2'sinin bilgi ve iletişim, yüzde 14,5'inin imalat ve yüzde 5,9'unun mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere ait olduğu görüldü.
Bu veriler, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri kapsamında özellikle bilgi ve iletişim sektörünün AR-GE teşviklerinden aldığı payın oldukça yüksek olduğunu gösterdi.
5746 Sayılı Kanun Kapsamında 39,5 Milyar Liralık Teşvik
5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı da 39 milyar 561 milyon lira oldu.
Söz konusu teşvik tutarının yüzde 72,9'undan imalat, yüzde 14,7'sinden bilgi ve iletişim ve yüzde 4,1'inden finans ve sigorta faaliyetleri sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlerin faydalandığı belirlendi.
Böylece 4691 ve 5746 sayılı kanunlar kapsamında sağlanan gelir ve kurumlar vergisi AR-GE desteklerinin farklı sektörlerdeki girişimlere ulaştığı görüldü.
AR-GE Desteğinden Yararlanan 7 Bin 87 Girişimin Dağılımı
Gelir ve kurumlar vergisi kapsamında sağlanan AR-GE desteğinden geçen yıl 7 bin 87 girişim yararlandı.
Bu girişimlerin 5 bin 321'i 4691 sayılı Kanun, 1766'sı ise 5746 sayılı Kanun kapsamında destekten yararlandı.
Buna göre, yararlanıcı girişimlerin yüzde 75,1'i 4691 sayılı Kanun, yüzde 24,9'u da 5746 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi AR-GE desteğinden faydalandı.
Gelir ve Kurumlar Vergisi AR-GE Desteğinden Yararlanan Girişimler
| Kanun | Girişim sayısı | Pay |
|---|---|---|
| 4691 sayılı Kanun | 5.321 | %75,1 |
| 5746 sayılı Kanun | 1.766 | %24,9 |
| Toplam | 7.087 | %100 |
İmalat Sektöründe 5746 Sayılı Kanun Öne Çıktı
Girişimlerin ekonomik faaliyet alanlarına göre dağılımları incelendiğinde, imalat sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin yüzde 82,1'inin 5746 sayılı Kanun'dan, yüzde 17,9'unun ise 4691 sayılı Kanun'dan yararlandığı görüldü.
Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin yüzde 84,1'i, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektöründeki girişimlerin ise yüzde 81,1'i 4691 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi desteğinden yararlandı.
Aynı sektörlerde 5746 sayılı Kanun kapsamındaki teşviklerden yararlanan girişimlerin oranları sırasıyla yüzde 15,9 ve yüzde 18,9 oldu.
Böylece sektörlere göre tercih edilen AR-GE teşvik mekanizmasının farklılaştığı görüldü. İmalat sektöründe 5746 sayılı Kanun öne çıkarken, bilgi ve iletişim ile mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetlerde 4691 sayılı Kanun kapsamındaki destekler daha yüksek oranda kullanıldı.
Gelir Vergisi Stopaj Teşviki 86,1 Milyar Liraya Ulaştı
2025 yılında girişimler 86 milyar 105 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı.
5746 sayılı Kanun kapsamında 3 bin 88 girişim, 37 milyar 290 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlanırken, 4691 sayılı Kanun kapsamında 8 bin 244 girişim, 48 milyar 815 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden faydalandı.
Bu rakamlar, gelir vergisi stopaj desteğinin dolaylı AR-GE teşvikleri içerisinde en yüksek tutara sahip destek kalemi olduğunu ortaya koydu.
KOBİ'ler AR-GE Teşviklerinden Ne Kadar Yararlanıyor?
Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan girişimler büyüklük gruplarına göre ele alındığında, 11 bin 835 girişimin yüzde 89,5'i KOBİ olarak kayıtlara geçti.
Girişim sayısı bakımından AR-GE teşviklerinden yararlanan büyük ölçekli girişimlerin payı yüzde 10,5 olurken, bu girişimler dolaylı AR-GE teşviklerinin yüzde 61,8'inden yararlandı.
KOBİ'lerin dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanma oranı ise yüzde 38,2 oldu.
Büyüklük gruplarına göre incelendiğinde, KOBİ'lere sağlanan 64 milyar 596 milyon lira dolaylı AR-GE teşvik miktarının yüzde 61,1'i orta ölçekli, yüzde 32,1'i küçük ölçekli ve yüzde 6,8'i mikro ölçekli girişimlere sağlandı.
KOBİ'lere Sağlanan Dolaylı AR-GE Teşvikleri
| KOBİ ölçeği | Teşviklerden alınan pay |
|---|---|
| Orta ölçekli girişimler | %61,1 |
| Küçük ölçekli girişimler | %32,1 |
| Mikro ölçekli girişimler | %6,8 |
| KOBİ'lerin toplam payı | %38,2 |
AR-GE Teşviklerinde 169 Milyar Liralık Büyüklük
Türkiye'de AR-GE faaliyetlerine yönelik dolaylı vergi teşviklerinin 2025 yılında 169 milyar 33 milyon liraya ulaşması, bir önceki yıla göre yüzde 59,5'lik artışa işaret etti.
Teşviklerden yararlanan 11 bin 835 girişimin yüzde 89,5'inin KOBİ olması dikkat çekerken, toplam teşvik tutarının yüzde 61,8'i büyük ölçekli girişimler tarafından kullanıldı.
Sektörel dağılımda ise bilgi ve iletişim ile imalat sanayisi öne çıktı. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ve AR-GE faaliyetlerinin desteklenmesine ilişkin kanun kapsamında sağlanan teşvikler, farklı sektörlerdeki girişimlerin araştırma, geliştirme ve tasarım faaliyetlerini destekleyen önemli araçlar olarak öne çıktı.
