Veri Merkezlerinin Elektrik Tüketimi 5 Yılda 4 Katına Çıktı: 2030 İçin Çarpıcı Tahmin

Veri merkezlerinin elektrik tüketimi 557 teravatsaat seviyesine ulaştı

Küresel veri merkezlerinin elektrik tüketimi, yapay zeka, bulut bilişim ve yüksek performanslı bilgi işlem uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte hızla artıyor. 2020'de 145 teravatsaat olan veri merkezleri kaynaklı elektrik tüketimi, 2025'te 557 teravatsaate yükseldi. Böylece tüketim 5 yılda yaklaşık 4 katına çıktı.

Uluslararası Gaz Birliğinin (IGU) Küresel Gaz Raporu'na göre, yapay zeka, bulut bilişim ve yüksek performanslı bilgi işlem uygulamalarının giderek yaygınlaşmasıyla veri merkezlerinin elektrik ihtiyacının hızla büyümesi kaçınılmaz hale geldi.

Veri merkezleri, dünyada elektrik talebindeki artışta payı giderek artan alanlardan biri olarak öne çıkıyor.

Küresel veri merkezlerinin elektrik tüketimi, 2020-2025 döneminde yıllık yaklaşık yüzde 30,9 arttı. Bu merkezlerin elektrik tüketimi geçen yıl 557 teravatsaate ulaştı. Bu tesisler geçen yıl küresel elektrik talebinin yüzde 1,9'unu oluşturdu.

Böylece, 2020'de 145 teravatsaat olan veri merkezleri kaynaklı elektrik tüketimi, 5 yılda yaklaşık 4 katına çıktı.

2030'da veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2 bin 904 teravatsaate çıkabilir

IGU'nun temkinli senaryosuna göre, veri merkezlerinin elektrik tüketiminin önümüzdeki yıllarda da hızlı şekilde artması bekleniyor.

Rapora göre veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2030'da 1372 teravatsaate çıkarak küresel elektrik talebinin yaklaşık yüzde 4'üne ulaşacak.

Dünyada açıklanan tüm projelerin zamanında tamamlandığı senaryoda ise veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030'da 2 bin 904 teravatsaate kadar çıkabileceği hesaplanıyor.

Bu öngörüler, özellikle yapay zeka uygulamalarındaki hızlı büyümenin veri merkezlerinin enerji ihtiyacını küresel ölçekte önemli bir elektrik talebi kalemine dönüştürebileceğine işaret ediyor.

Planlanan veri merkezi kapasitesinin yüzde 64'ü yapay zekaya yönelik

Küresel veri merkezlerinin kurulu elektrik kapasitesi, 2025 sonunda yaklaşık 7 bin tesiste 141 gigavata ulaştı.

Yeni veri merkezlerinin önemli bölümü 100 megavat ile 1 gigavat arasında elektrik kapasitesine ihtiyaç duyuyor. Büyük ölçekli veri merkezi kampüsleri, güvenilir elektrik arzının yanı sıra iletim sistemine erişim ve uzun vadeli enerji tedarikine ihtiyaç duyuyor.

İnşa halindeki, planlanan ve açıklanan projelerden oluşan kapasite havuzunun 2030'a kadar 500 gigavatı aşabileceği öngörülüyor.

Bu kapasitenin yaklaşık yüzde 64'ünün yapay zeka uygulamalarına yönelik olması bekleniyor.

Bu durum, yapay zekanın yalnızca teknoloji sektöründeki yatırımları değil, aynı zamanda elektrik üretimi, iletim altyapısı ve enerji tedarik planlamasını da doğrudan etkilemeye başladığını gösteriyor.

Veri merkezleri hızlı kuruluyor, elektrik şebekeleri aynı hızda yetişemiyor

Veri merkezlerinin elektrik ihtiyacındaki hızlı artış, yatırımların tamamlanma süresi ile ihtiyaç duyulan yeni şebeke altyapısının devreye alınma süresi arasındaki farkı da belirginleştiriyor.

Rapora göre, veri merkezleri genellikle 1 ila 3 yılda inşa edilebilirken yeni elektrik şebekesi altyapısının planlanması, izinlendirilmesi ve tamamlanması 5 ila 15 yıl sürebiliyor.

Bu durum, yeni tesislerin hazır hale gelmesiyle ihtiyaç duydukları iletim ve şebeke bağlantı kapasitesinin devreye girmesi arasındaki zaman farkından kaynaklanan elektriğe erişim kısıtı oluşturuyor.

Dolayısıyla veri merkezi yatırımlarının hızlanması, yalnızca yeni üretim kapasitesinin oluşturulmasını değil, elektrik iletim ve dağıtım altyapısının da aynı dönemde güçlendirilmesini gerekli kılıyor.

İşletmeciler, elektrik talebini güvence altına almak için şebeke erişiminin kısıtlı olduğu ve yüksek güvenilirlik gerektiren bölgelerde yerinde üretim ve hibrit çözümlere yöneliyor.

Bu kapsamda, özellikle kesintisiz elektrik ihtiyacı bulunan büyük veri merkezlerinde, tesis bünyesinde kullanılan doğal gaz türbinleri, sayaç arkası üretimde öne çıkan seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor.

Sayaç arkası üretim, elektrik enerjisinin merkezi bir santral yerine, tüketicinin kendi mülkünde üretilmesini sağlıyor.

Veri merkezlerinin artan elektrik ihtiyacı enerji planlamasını değiştiriyor

Veri merkezlerinin hızla artan elektrik ihtiyacı, farklı bölgelerde şebeke planlaması, üretim kapasitesi ve yeni yatırımların yönünü de etkiliyor.

Özellikle yapay zeka ve yüksek performanslı bilgi işlem uygulamalarının enerji yoğun yapısı, veri merkezlerinin kurulacağı bölgelerde elektrik arzının güvenilirliğini ve maliyetini daha önemli hale getiriyor.

ABD'de veri merkezi kapasitesinin 229 gigavat artması bekleniyor

ABD, küresel veri merkezi kapasitesinin yüzde 40'ından fazlasına ev sahipliği yaparken 2030'a kadar en büyük kapasite artışının da bu ülkede gerçekleşmesi bekleniyor.

Ülkede veri merkezi kapasitesinin 2025-2030 döneminde 229 gigavat artması öngörülüyor.

ABD'de şebeke bağlantı kuyruklarında ortalama bekleme süresi yaklaşık 4 yılı buluyor.

ABD'de veri merkezlerine hizmet vermesi planlanan sayaç arkası elektrik üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 80'ini doğal gaz bazlı teknolojiler oluştururken bu teknolojilerin 2032'ye kadar söz konusu alandaki ağırlığını koruması bekleniyor.

Avrupa'da veri merkezi kapasitesi 36 gigavata çıkabilir

Avrupa'da da veri merkezi yatırımlarının ve buna bağlı elektrik talebinin önemli ölçüde artması bekleniyor.

Avrupa'da veri merkezi kapasitesinin 2025'teki 19 gigavattan 2030'da 36 gigavata yükselmesi öngörülüyor.

Frankfurt, Londra, Amsterdam, Paris ve Dublin gibi merkezlerde elektrik ve şebeke erişiminin sıkılaşmasıyla yatırımların daha uygun pazarlara kaydığı belirtiliyor.

Bu süreçte İskandinav ülkeleri ve İspanya, elektrik maliyetleri ve yenilenebilir kaynaklara erişim açısından öne çıkıyor.

Böylece veri merkezi yatırımlarında yalnızca teknoloji altyapısı ve internet bağlantısı değil, enerjinin maliyeti, sürekliliği ve yenilenebilir kaynaklara erişim de belirleyici faktörler arasında yer alıyor.

Singapur'da veri merkezlerinin elektrik talebindeki payı yüzde 15'e çıkabilir

Güneydoğu Asya'nın önemli teknoloji merkezlerinden Singapur'da ise veri merkezlerinin elektrik tüketiminin daha da dikkat çekici seviyelere ulaşması bekleniyor.

Rapora göre veri merkezlerinin 2030'a kadar Singapur'un toplam elektrik talebinin yüzde 15'ine kadarını oluşturabileceği tahmin ediliyor.

Bu büyümenin şebeke planlaması, bölgesel elektrik ithalatı ve güvenilir üretim kapasitesi ihtiyacını artırabileceği değerlendiriliyor.

Küresel ölçekte değerlendirildiğinde, yapay zeka ve dijital teknolojilerdeki büyümenin veri merkezlerine yönelik yatırımları hızlandırması, bu tesislerin elektrik talebini de önümüzdeki yıllarda enerji sektörünün en önemli gündemlerinden biri haline getirecek.